Aby prąd pochodzący z wyładowań atmosferycznych został bezpiecznie odprowadzony i rozproszony w ziemi dzięki instalacji odgromowej, niezbędne jest zapewnienie układowi uziemiającemu pożądanej rezystancji. Niniejszy wpis przybliża, co dokładnie kryje się pod tym pojęciem oraz jaka powinna być właściwa wartość rezystancji uziemienia w odgromówce.
Rezystancja uziemienia – co to takiego?
Rezystancja (impedancja) uziemienia jest krytycznym parametrem w projektowaniu systemów uziemiających. W systemach elektrycznych pojęcie to odnosi się do całkowitego oporu elektrycznego występującego między punktem uziemienia a gruntem. Wartość rezystancji podawana jest w omach (Ω). Im mniejsza, tym efektywniej przewodami odprowadzany jest do ziemi nadmiar prądu z wyładowań atmosferycznych albo przepięć.
Podstawową rolą uziemienia w instalacji odgromowej jest całkowite i bezpieczne rozproszenie w gruncie ładunków elektrycznych z pioruna. Można to osiągnąć wyłącznie poprzez zapewnienie zgodnej z normami, wyjątkowo niskiej impedancji uziemienia. Zbyt wysoka spowoduje, że prąd piorunowy nie zostanie skutecznie odprowadzony do ziemi, zwiększając ryzyko uszkodzeń mienia oraz narażenia ludzkiego zdrowia i życia.
Jaka powinna być rezystancja uziemienia w instalacji odgromowej?
Aby upewnić się, że system odgromowy jest skuteczny i nadal spełnia wymagane normy bezpieczeństwa, niezbędne są regularne pomiary rezystancji. Prawidłowo wykonane uziemienie powinno mieć nie tylko możliwie najniższą wartość rezystancji, ale też jak najmniejszą jej zmienność. Rezystancja uziemienia w obiektach budowlanych nie może przekraczać 10 Ω. Jest to tzw. kryterium ogólne, stosowane, gdy nie sprecyzowano w tej sferze konkretnych wytycznych. W niektórych obiektach specjalnych, takich jak stacje transformatorowe, maksymalna zalecana wartość może być zdecydowanie mniejsza i wynosić np. 1 Ω.
Zgodnie z wytycznymi zawartymi w normie 62305-3:2011 (cz. III), aby osiągnąć pożądaną wartość rezystancji i skuteczną ochronę odgromową, należy wyznaczyć minimalną długość uziomu (l1) zależną od rezystywności gruntu oraz klasy ochrony odgromowej. Jest ona różna dla uziomów pionowych, poziomych i nachylonych, a także inaczej wyznaczana w przypadku układów typu A (uziomy pionowe i poziome) i B (uziomy otokowe i fundamentowe). Przyjmuje się, że uziom pionowy jest w przybliżeniu 2-krotnie efektywniejszy, dlatego, tworząc uziom typu A urządzenia piorunochronnego, trzeba zastosować minimum 2 elementy składowe, a długość każdego z nich powinna mieć:
- lpoz – l1 (uziom poziomy)
- lpion – 0,5 x l1 (uziom pionowy albo nachylony)
Niekiedy, aby zapewnić odpowiednią wartość rezystancji uziemienia, potrzebne jest dołączenie dodatkowych uziomów, a także pogrążenie uziomów pionowych na większe głębokości. Należy jednak dodać, że kryterium długości minimalnej uziomu w obiektach budowlanych zostaje zwykle pominięte, jeśli uzyskana rezystancja uziemienia nie przekracza 10 Ω.
Podsumowanie
Wartość rezystancji uziemienia warto sprawdzić jeszcze w fazie projektowania uziomu instalacji odgromowej. Pozwoli to odpowiednio dobrać elementy układów uziemiających i zdecydować o głębokości ich pogrążenia w gruncie. Takie podejście znacząco skróci czas realizacji i pozwoli zminimalizować koszty inwestycji.
Prawidłowo wykonane uziemienie w odgromówce wyróżniają przede wszystkim: niska wartość impedancji, mała zmienność rezystancji w czasie oraz maksymalna odporność na korozję. Jeśli chcesz, by spełniało powyższe kryteria w Twoim układzie, wykorzystaj w nim certyfikowane, zgodne z normami i wysokiej klasy komponenty pochodzące od zaufanych producentów. Znajdziesz je sklepie internetowym AH Hardt.
