Burze to jedno z najgroźniejszych zjawisk atmosferycznych. Stanowią poważne zagrożenie dla budynków oraz ich mieszkańców — uderzenie pioruna może wywołać pożar, uszkodzić konstrukcję lub kompletnie zniszczyć instalację elektryczną, jak również porazić jej użytkownika. Aby skutecznie chronić obiekt i ludzi przed takimi konsekwencjami niezbędne jest wykonanie instalacji odgromowej zgodnie z obowiązującymi normami. Wyjaśniamy, jak ją prawidłowo wykonać oraz z czym związany jest ten proces.
Etap 1: Analiza ryzyka i przygotowanie projektu
Przed przystąpieniem do wykonania instalacji odgromowej niezbędne jest przeprowadzenie analizy ryzyka piorunowego zgodnej z normą PN-EN 62305-2:2011. Na jej podstawie określa się, jaką klasę ochrony odgromowej (LPL) trzeba zastosować w obiekcie. Obliczenia uwzględniają takie zmienne jak m.in.:
- gęstość wyładowań atmosferycznych w danym regionie,
- wysokość i powierzchnię budynku,
- jego lokalizację (np. otwarte przestrzenie zwiększają ryzyko),
- przewidywane konsekwencje uderzenia pioruna.
Otrzymane wyniki pomagają specjaliście dobrać odpowiednie rozwiązania techniczne i na ich podstawie przeprowadzić kolejne etapy.
Etap 2: Dobór komponentów
Instalacja odgromowa musi być wykonana z wysokiej jakości materiałów: wytrzymałych, spełniających normy i odpornych na czynniki atmosferyczne czy wysokie napięcia. Podstawowymi komponentami systemu są zwody i przewody odprowadzające, uziomy, złącza, skrzynki kontrolne, zaciski czy uchwyty odgromowe. Ich odpowiedni dobór przekłada się na skuteczność oraz długowieczność piorunochronu.
Szeroki wybór certyfikowanych i spełniających najwyższe standardy elementów do instalacji odgromowej znajdziesz w sklepie AH Hardt.
Etap 3: Montaż zwodów odgromowych
Zwody to pierwsza linia ochrony przed wyładowaniami atmosferycznymi. Ich rozmieszczenie warunkowane jest konstrukcją budynku. Na dachach płaskich stosuje się z reguły siatkę zwodów (zgodnie z zasadami określonymi w PN-EN 62305-3). Zwody masztowe montowane są na kominach, masztach, antenach i innych wystających elementach budynku, a zwody poziome – instalowane wzdłuż kalenicy dachu budynków o stromych dachach. Wszystkie komponenty muszą zostać zintegrowane w sposób zapewniający ich mechaniczną trwałość i przewodność elektryczną.
Etap 4: Instalacja przewodów odprowadzających
Przewody odprowadzające transportują ładunek elektryczny z dachu do uziomu, a ich montaż wymaga spełnienia kilku zasad:
- Powinny być rozmieszczone równomiernie wokół budynku.
- Należy unikać ostrych zakrętów i załamań przewodów, ponieważ mogą one powodować niekontrolowane przeskoki iskrowe.
- Muszą być solidnie przymocowane do elewacji za pomocą uchwytów odpornych na warunki atmosferyczne.
Dodatkowo przewody powinny być tak prowadzone, aby minimalizować ryzyko dotykania ich przez osoby postronne.
Etap 5: Wykonanie uziomu
Uziom rozprasza energię pioruna w ziemi. Istnieją trzy podstawowe rodzaje uziemień: otokowy, pionowy (szpilkowy) oraz fundamentowy. Wartość rezystancji uziemienia nie powinna przekraczać 10 Ω, ale im niższa, tym lepiej dla skuteczności ochrony. Szczegóły związane z prawidłowym wykonaniem uziemienia opisaliśmy tutaj: Uziemienie — jak zrobić i dlaczego jest tak ważne?
Etap 6: Wykonanie połączeń wyrównawczych
Aby zapobiec różnicom potencjałów i przeskokom iskrowym w budynku, należy wykonać połączenia wyrównawcze, które łączą elementy metalowe budynku (np. instalacje elektryczne, wodociągowe, wentylacyjne) z systemem odgromowym. Dzięki temu prąd piorunowy jest rozpraszany w sposób bezpieczny.
Etap 7: Instalacja odgromowa — jak wykonać pomiary i dbać o system?
Ostatnim etapem wykonania solidnej i skutecznej instalacji odgromowej jest przeprowadzenie testów. Niezbędne są tutaj m.in. pomiar rezystancji uziemienia (musi spełniać wymagania normy PN-EN 62305-3), sprawdzenie ciągłości przewodów odprowadzających i zwodów oraz kontrola połączeń mechanicznych i odporności na uszkodzenia. Regularne przeglądy instalacji powinny być wykonywane co najmniej raz na 5 lat, a w budynkach narażonych na szczególnie silne wyładowania – częściej.
